ความรู้สึกอย่างหนึ่งที่มีร่วมกันของ เลอ บาว และหลายบ้านในไทย คือแม้ที่บ้านนั้นไม่ว่าจะมีพื้นที่จำกัดหรือกว้างขวาง แต่สุดท้ายก็ลงเอยด้วยการมีเฟอร์นิเจอร์วางอยู่เต็มไปหมด หนำซ้ำยังข้าวของทั้งเล็กใหญ่ที่ไม่รู้ว่าเก็บไว้แล้วจะได้ใช้หรือเปล่า สุดท้ายจึงกลายเป็นบ้านที่เต็มไปด้วยสิ่งของอัดแน่น ส่งผลให้ความรู้สึกของผู้อยู่อาศัยก็อึดอัดอย่างบอกไม่ถูกไปด้วย แม้จำนวนชีวิตผู้อาศัยจริง ๆ จะมีเพียงไม่กี่คนก็ตาม

พูดอย่างเจาะลึกพื้นที่ลงไปอีก ในย่านชุมชนที่ เลอ บาว อาศัยอยู่นั้น บ้านแทบทุกหลังล้วนเป็นเพียงที่พักอาศัยขนาดเล็กที่เรียงรายติดกันแน่นขนัด ภายนอกก็เป็นความรู้สึกอัดแน่นแล้ว ภายในของแต่ละบ้านหรือบ้านของเขาเองก็ยังเต็มไปด้วย “ข้าวของ” จนแม้จะยังมีพื้นที่ให้ใช้ชีวิตตามที่จัดแจงได้ แต่ก็ไม่ได้เหลือพื้นที่ไว้ให้สำหรับความรู้สึกปลอดโปร่งเท่าไรนัก เมื่อเขาหลีกหนีโดยใช้จินตนาการสร้างพื้นที่ส่วนตัวขึ้นมา พื้นที่นั้นในแง่โครงสร้างภาพรวมจึงไม่ต่างจากเดิมกับระแวกบ้านที่ได้หล่อหลอมเขามาเท่าไร เพียงแต่ข้อได้เปรียบของจินตนาการคือการสามารถลบล้างแทบทุกสิ่งที่เยอะเกินไปออก และเหลือไว้เพียงสิ่งที่ “จำเป็นกับชีวิต” เท่านั้น

“อย่างที่เคยบอกว่าผมเติบโตมาในพื้นที่ที่เป็นสลัม ที่นั่น แต่ละบ้านไม่ใช่บ้านหลังใหญ่เลย แถมยังเต็มไปด้วย ‘ข้าวของ’ เวลาจินตนาการถึงบ้าน ผมเลยเอาทุกอย่างออกไปจนหมด แล้วเหลือไว้แค่อะไรที่จำเป็นเท่านั้น” เลอ บาว เล่าถึงการจินตนาการถึงบ้าน

เมื่อพื้นที่ส่วนตัวนั้นต้องปรากฎอยู่ในหนัง มันไม่เพียงต้องการแค่จินตนาการก็สำเร็จได้ แต่ยังต้องใช้ความร่วมมือกับคนหลายฝ่ายที่ต้องเข้าใจภาพจินตนาการนั้นด้วย และกับคนที่ไม่สันทัดในการอธิบายความคิดอันค่อนข้างนามธรรมด้วยคำพูด บวกกับว่าอาการติดอ่างเล็กน้อยก็ยิ่งทำให้การพูดอาจยากขึ้นไปอีก คงดีไม่น้อยที่จะมีคนคอยรับฟัง พูดคุยตอบสนอง และคอยช่วยถ่ายทอดสิ่งเหล่านั้นให้เห็นเป็นรูปเป็นร่าง ให้ได้บอกว่า “ใช่ แบบนี้แหละ นี่คือสิ่งที่ผมต้องการ” เลอ บาว จึงใช้ “ภาพสเกตช์” ช่วยประกอบการอธิบายความคิดของเขา ในช่วงก่อนและระหว่างการเขียนบทนั้น เขาทำงานร่วมกับศิลปินผู้คอยฟังเรื่องราว คำพูด สิ่งต่าง ๆ ที่อยู่ในความคิดของเขา และช่วยถ่ายทอดออกมาเป็นภาพสเกตช์ของแต่ละฉากแต่ละเหตุการณ์ ซึ่งเขาถือเป็นกระบวนการที่สำคัญมาก

“ระหว่างช่วงการหาทุน ผมใช้เวลานั่งอยู่กับศิลปิน ร่วมกันร่างภาพสเกตช์พวกนี้นานมาก การทำแบบนี้มันช่วยให้ผมมองเห็นอะไร ๆ ชัดเจนขึ้น ไม่ว่าจะเรื่องวัสดุพื้นผิว หรือพื้นที่จะเป็นยังไง จะมีสีสันแบบไหน”

สิ่งที่ได้ออกมาจึงเป็นภาพสเกตช์บนกระดาษแข็งร้อยปอนด์จำนวนหลายสิบภาพที่หากมองรวมกันแล้วก็จะเห็นเรื่องราวและอารมณ์ที่มีจุดร่วมไปในทางเดียวกัน ภาพเหล่านี้เองที่เขาใช้ประกอบการอธิบาย เล่าเรื่องราว และพูดคุยกับทีมงานฝ่ายต่าง ๆ ที่จำเป็นต้องเข้าใจความต้องการของผู้กำกับให้ได้เห็นเรื่องราวเป้าหมายที่ชัดเจนและตรงกัน และมันยังเป็นการช่วยจัดระเบียบความคิดต่าง ๆ ที่อาจผุดขึ้นมาในระหว่างทางให้เชื่อมโยงร้อยเรียงไปในทางเดียวกันอยู่ด้วย

นอกจากนี้ สิ่งที่เขามองเห็นจากการร่างภาพสเกตช์ยังรวมถึงจังหวะท่าทาง ทิศทางการเคลื่อนไหว และอารมณ์ของแต่ละฉากและของนักแสดงด้วย นี่จึงเป็นวิธีการเชื่อมต่อจินตนาการของผู้กำกับสู่จินตนาการของนักแสดง เขาใช้ภาพสเกตช์เหล่านี้ทำงานกับนักแสดงควบคู่กับตัวบทหนัง เพื่อถ่ายทอดให้เห็นทั้งตัวอักษรที่บ่งบอกการกระทำและอารมณ์ความรู้สึกของการกระทำและฉากให้เกิดการสัมผัสได้ด้วยสายตา ซึ่งถือเป็นวิธีการสื่อสารและทำงานที่มีประโยชน์อย่างมากกับนักแสดงที่ไม่เคยผ่านการแสดงมาก่อน

นี่ไม่ใช่กระบวนการที่เกิดขึ้นตอนทำ สวรรค์กำซาบ เท่านั้น มันเป็นสิ่งที่เขาใช้ถ่ายทอดความคิดมาตั้งแต่หนังสั้นเรื่อง Scent เมื่อปี 2015 แล้ว กล่าวอีกครั้งว่าก็เหล่าภาพสเกตช์ที่เขาและศิลปินร่วมกันร่างเพื่อให้เห็นภาพของหนังนี้อีกแหละ ที่มีส่วนทำให้ Scent หนังสั้นเรื่องที่สอง ลุล่วงการถ่ายทำได้ เลอ บาว ใช้ภาพสเกตช์ความคิดของหนังไปนำเสนอกับบริษัท HK Film บริษัทผู้ให้เช่าอุปกรณ์การถ่ายทำและผลิตภาพยนตร์ในเวียดนาม และทางบริษัทเองก็เชื่อมั่น เชื่อใจ เห็นดีเห็นงามกับวิสัยทัศน์ของเขาผ่านภาพสเกตช์นี้ จึงให้ความสนับสนุนอุปกรณ์การถ่ายทำกับโปรเจกต์หนังสั้นของเขาเต็มที่ด้วย

กลับมาที่เรื่องบ้าน พื้นที่ หรือสวรรค์ในฝันแห่งนั้น การที่พื้นที่และผู้คนถูกเปรียบเทียบความสัมพันธ์ด้วยกลไกธรรมชาติอย่างการทำงานของต้นไม้ก็อย่างหนึ่ง (อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่) อีกอย่างที่จินตนาการของเขายังได้แสดงออกผ่านหนังคือ “สีเขียว” สีเขียวที่หมายถึงความเขียวของธรรมชาติ ต้นไม้ใบหญ้า ซึ่งไม่ได้ปรากฏในหนัง จึงไม่แปลกหากพูดถึงสีเขียวแล้วอาจนึกตามไม่ถูก เพราะเขาตั้งใจลดทอนจำนวนของสีเขียวที่ปรากฏ อันจะเห็นได้จากการออกแบบฉากในหนังที่คุมโทนด้วยสีโทนมืด สีดำ-เทาจากปูน สีน้ำตาลของเนื้อหนังมังสา และอื่น ๆ ในทางเดียวกัน

และก็ไม่ใช่สีเขียวจาก “คลอโรฟิลล์” ที่เราอาจไม่เห็นด้วยสายตา แต่ เลอ บาว ตั้งใจใส่สีเขียวลงไปเฉพาะในตอนท้ายของเรื่อง ตอนที่บาสลีย์ได้ออกจากสวรรรค์สู่โลกภายนอกและไปยังป่ารกชัฏ นั่นนับได้ว่าเป็นครั้งเดียวที่สีเขียวปรากฏขึ้นมา มันอาจสอดคล้องต่อเนื่องจากเรื่องของคลอโรฟิลล์ไม่มากก็น้อย เพราะหากการที่พวกเขาเหล่านั้นล้วนเป็นใบไม้ซึ่งมีคลอโรฟิลล์คอยหล่อเลี้ยงตัวเองและยังส่งไปถึงรากหรือสถานที่ เขาบอกว่าจุดนั้นก็เป็นเหมือนการที่ใบไม้ได้ผลิออกผ่านตัวละคร เป็นความเขียวที่สะพรั่ง มีความสดชื่น มีชีวิตชีวาและความอุดมสมบูรณ์ เหมือนเมื่อสิ่งที่อยู่ภายในมนุษย์ได้พบกับสสารรูปร่างของมันในที่สุด

“ผมตั้งใจที่จะลดทอนสีเขียวหรือควาามเขียวจากสิ่งต่าง ๆ ในหนังลงครับ แล้วจะมีฉากเดียวเลยที่คุณจะเห็นสีเขียวเยอะมาก คือตอนที่บาสลีย์ยืนอยู่ตรงหน้าทางเข้าป่า มันเป็นจุดที่ความเขียวชะอุ่ม หรือใบไม้ในรูปแบบของมนุษย์ ได้แพร่กระจายสะพรั่งออกมา คุณจึงอาจสัมผัสได้ถึงความเขียวทั้งจากป่าตรงนั้นและในมนุษย์ด้วย” เลอ บาว อธิบายการมีอยู่ของสีเขียวในหนัง

สิ่งหนึ่งที่การันตีความมหัศจรรย์ของภาพจินตนาการที่ถูกถ่ายทอดออกมาเป็นเรื่องราว รวมถึงกับการทำงานร่วมกับผู้กำกับภาพและทีมงานฝ่ายอื่นที่ได้ร่วมเนรมิต “โลกในอุดมคติ” ของเหล่าตัวละคร อย่างหนึ่งก็คือ รางวัล Achievement in Cinematography ที่ได้รับจากเวที Asia Pacific Screen Awards ครั้งที่ 14 เป็นรางวัลที่มอบให้กับ Nguyễn Vinh Phúc ผู้กำกับภาพของหนัง ถือเป็นรางวัลที่การันตีความโดดเด่นในด้านภาพอย่างเป็นรูปธรรมจับต้องได้

“รางวัลนี้เป็นเหมือนผลไม้อันสุกงอมหอมหวานที่มีไว้สำหรับทีมงานทุกคนครับ ผมแค่โชคดีที่ได้เป็นตัวแทนทุกคนมารับรางวัลเท่านั้นเอง” Nguyễn Vinh Phúc กล่าวถึงรางวัล Achievement in Cinematography ที่เขาได้รับ

และหากจะให้แน่นอนที่สุด ก็คงไม่มีอะไรจะแน่นอนไปได้กว่าการเดินเข้าสู่ “สวรรค์” ด้วยตัวเอง ไปสัมผัสถึงอีกโลก โลกแห่งการปลดปล่อยจิตใจที่เหนื่อยล้าให้ได้พักผ่อนกับความเรียบง่ายอย่างธรรมชาติ โลกที่ไร้เรื่องวุ่นวายเข้ามารบกวน มีเพียงสิ่งที่จำเป็นต่อการใช้ชีวิต ให้ได้อยู่กับตัวเองอย่างเต็มที่