ប៊ូឌីង ស (โบเดงซา) คือชื่อเรียกภาษาเขมรของ ตึกขาว White Building อพาร์ตเมนต์ของพนักงานกระทรวงวัฒนธรรมและศิลปินช่างฝีมือแขนงต่าง ๆ ของกัมพูชาซึ่งตั้งอยู่ใจกลางกรุงพนมเปญไม่ห่างจากแม่น้ำโขง โบเดงซานั้นสร้างขึ้นในช่วงทศวรรษที่ 1960 แต่หลังจากที่กองทัพเขมรแดงได้บุกยึดกรุงพนมเปญ ผู้อาศัยในโบเดงซารวมถึงชาวเมืองถูกสั่งให้อพยพออกไปจนหมดสิ้น ทำให้อาคารเหล่านี้กลายเป็นเพียงสิ่งปลูกสร้างที่ถูกทิ้งร้างไว้ท่ามกลางความเงียบงันและค่อย ๆ เสื่อมโทรมลงตามการไร้ผู้อยู่อาศัยคอยดูแล
อีกครั้งในช่วงทศวรรษที่ 1980 หลังสิ้นยุคเขมรแดง เริ่มมีผู้คนที่กลับเข้ามาสู่เมือง ผู้ที่เคยอาศัยอยู่ที่นี่ก็พากันกลับเข้ามาอยู่อีกครั้ง แต่จากการถูกทิ้งร้างจึงทำให้สภาพของตัวอาคารนั้นดูไม่สู้ดีนัก มันทรุดโทรมลงรวดเร็วอย่างเห็นได้ชัด ยิ่งเข้าสู่ช่วงต้นทศวรรษที่ 2000 แล้ว โบเดงซากลายเป็นสถานที่ที่เต็มไปด้วยการค้ายาเสพติด การค้าบริการทางเพศ ซึ่งทำให้สถานที่ดูมืดมนลงไปอีก
ไม่ว่าจะอย่างไร โบเดงซาเองก็เป็นสถานที่ที่ผู้คนรุ่นหลังจำนวนไม่น้อยนั้นเกิดและเติบโตขึ้นมา คนรุ่นพ่อแม่ไม่น้อยได้ใช้ช่วงเวลาของชีวิตที่นี่จนกลายเป็นสถานที่อันพันผูกพวกเขาไว้ ทั้งในแง่ความทรงจำและในแง่ที่อยู่อาศัยที่ไม่อาจหาที่อื่นมาแทนได้
แต่ที่น่าเสียใจคือปัจจุบัน ณ ขณะที่เรากำลังอ่านข้อความนี้ โบเดงซานั้นได้ถูกรัฐบาลรื้อถอนพื้นที่ และพัฒนาเป็นพื้นที่เศรษฐกิจ โดยขายให้กับกลุ่มทุนต่างชาติไปเรียบร้อยแล้ว สังคมของผู้คนที่เคยร่วมอยู่อาศัยด้วยกันมาจึงสลายกระจายตัวกันไปตามที่แต่ละคนจะหาที่จับจองได้
ในการตั้งชื่อเรื่องภาษาไทย เพื่อเตือนในสิ่งที่ถูกลบล้างกลับมาเป็นจุดขายได้อย่างโดดเด่น ด้วยความที่ตัวหนังนั้นสร้างจากเรื่องราวส่วนตัวของ คาวิช เนียง ผู้กำกับที่ตั้งใจทำจากความทรงจำเพื่อความทรงจำ อีกทั้งด้วยตึกขาวที่ปัจจุบันนั้นไม่มีปรากฏอยู่ให้เห็นแล้ว การพูดถึงและสื่อสารอย่างตรงไปตรงมาเพื่อให้มันยังคงอยู่และไม่เลือนหายไปจึงเป็นสิ่งที่จำเป็น
โบเดงซา จึงไม่ได้มีความหมายของการเป็นบ้านที่พักอาศัยเท่านั้น แต่รวมถึงเป็นสถานที่ที่เต็มไปด้วยความทรงจำอีกด้วย ‘โบเดงซา’ ในชื่อภาษาไทยจึงเป็นส่วนที่เติมเต็มความหมายและถ่ายทอดความรู้สึกของผู้กำกับได้
‘สีขาว’ ก็ไม่ใช่เพียงการแปลโดยตรงเพื่อบอกว่าตึกนี้เป็นสีขาว โบเดงซาในเวลาก่อนที่จะถูกรื้อถอนเองมันก็ไม่ได้ขาวอย่างชื่อ มันเสื่อมโทรมตามอายุการใช้งานและการดูแลรักษา แต่สีขาวในความหมายของชื่อหนังเรื่องนี้คือสีของฝุ่นที่ฟุ้งกระจายยามที่ตึกนั้นถูกทุบทำลายลง เป็นสีขาวที่ทำให้สิ่งที่เคยจับต้องได้นั้นกลายเป็นเพียงความทรงจำ ‘ความทรงจำสีขาว’ จึงถือกำเนิดขึ้น
เมื่อนำทั้งสองคำมาประกอบกัน จึงกลายเป็นชื่อหนังเรื่อง ‘โบเดงซา’ ความทรงจำสีขาว
‘ความทรงจำ’ แม้จะกลายเป็นสิ่งที่ชัดเจนขึ้นทันทีที่ตัวอาคารนั้นสลายลงไป แต่มันก็อาจหายไปตลอดกาลหากไม่ได้ถูกบันทึกและส่งต่อ การมีอยู่ของหนังเรื่องนี้จึงเปรียบเสมือนเครื่องบันทึกความทรงจำที่ยังพูดแทนสังคมอีกด้วย เช่นเดียวกับชื่อของหนังทั้งในภาษาเขมรและภาษาอังกฤษเอง ที่เป็นเหมือนหมุดช่วยย้ำว่าครั้งหนึ่งนั้นเคยมีสิ่งที่เรียกว่า ប៊ូឌីង ស White Building หรือ ตึกขาว อยู่จริง
