จะเป็นอย่างไรเมื่อหนังเรียกร้องให้เอาออกแทนที่จะใส่เพิ่มเข้าไปอย่างที่คิดไว้ในตอนแรก?

ในกระบวนการทำงาน บ่อยครั้งที่ศิลปินพบว่า สิ่งที่จินตนาการไว้เมื่อตอนออกเดินทาง พอถึงจุดหมาย มันกลับต่างออกไป จึงต้องตัดสินใจ “ตัดทิ้ง”

ระหว่างตอบคำถามหลังการฉายรอบปฐมทัศน์ของภาพยนตร์ MEMORIA ในประเทศไทย เจ้ย–อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล เล่าว่า เขาได้รับแรงบันดาลใจในการทำภาพยนตร์เรื่องนี้จากทิวทัศน์ของกรุงโบโกตาที่มีภูเขาซ้อนเป็นชั้นๆ ก้อนเมฆ และอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ เขาจินตนาการถึงร่างอันโดดเดี่ยวที่อยู่ท่ามกลางสิ่งที่เกิดขึ้นทาบทับกัน ความฝันและความจริงที่มาปะทะกัน

แต่หลังจากได้ถ่ายทำ ความคิดของเขาก็เปลี่ยนไป เขาไม่รู้ว่าภาพยนตร์จะออกมาเป็นอย่างไร จึงถ่ายทำแบบเรียงฉากตามในบทและร่วมค้นหาคำตอบไปพร้อมๆ กับ ทิลด้า สวินตัน และทีมงานทุกคน

ในตอน post-production เขาพยายามที่จะใส่ชั้นต่างๆ เข้าไปเพราะนึกถึงภูเขาที่เป็นแรงบันดาลใจตั้งแต่ต้น แต่แล้วก็คิดได้ว่าไม่จำเป็นเลย “ผมแค่ต้องการรูปร่างที่ชัดเจนของภูเขาเท่านั้น” เขาว่า องค์ประกอบมากมายที่เคยใส่เข้าไปออกจึงถูกเอาออกและพุ่งความสนใจไปที่ตัวละครเจสสิกาซึ่งเป็นแก่นของ MEMORIA อย่างแท้จริง

เขายังพูดถึงเรื่องนี้ในมาสเตอร์คลาส Memory of Filmmaking กับหอภาพยนตร์ที่เพิ่งผ่านไปด้วยเช่นกันว่า ศิลปะสำหรับเขานั้นคือการตัดทิ้ง โดยเขามองว่าในกระบวนการทำงานศิลปะเป็นเรื่องจำเป็นที่จะต้องพิจารณาให้ดีว่าแก่นแท้ของผลงานคืออะไรและส่วนเกินที่ผลงานนั้นไม่ต้องการจะต้องถูกตัดทิ้งไป ดังเช่นชั้นของภูเขามากมายที่ซ้อนกันอยู่ ท้ายที่สุดแล้ว MEMORIA จึงเหลือเรือนร่างของภูเขาที่ชัดเจนเพียงหนึ่งเดียวเท่านั้น